Koreaanse barbecue: wat het is en hoe het werkt
Koreaanse barbecue is veel meer dan een etentje met gegrild vlees. In het Koreaans heet het gogi-gui, en het draait om gezelligheid, samen koken en het langzaam opbouwen van een maaltijd. Anders dan bij een barbecue in de tuin, staat de grill hier midden op tafel en grill je zelf je eten. Wie het voor het eerst probeert, merkt snel dat het ritme van de avond bepaald wordt door het vlees, de bijgerechten en het drinken dat erbij hoort. In dit artikel lees je hoe het werkt, welke gerechten je tegenkomt en waar je op kunt letten.
Wat maakt Koreaanse barbecue anders?
Het grootste verschil met een gewone barbecue is de rolverdeling. Bij een Koreaans restaurant komt het vlees rauw aan tafel, meestal op een schaal, en is het aan jou en je tafelgenoten om het te grillen. Vaak wordt de grill door de bediening aangestoken of in gang gezet, maar daarna neemt de tafel het over. Dat maakt de maaltijd interactief: je praat, je draait stukjes vlees om, je legt iets op voor een ander en je krijgt steeds wat nieuws op het rooster.
Een tweede verschil is dat de maaltijd niet draait om één groot hoofdgerecht. Het vlees is het middelpunt, maar het wordt omringd door een groot aantal kleine gerechten. Samen vormen ze een geheel waarin smaken elkaar afwisselen: het vette, geroosterde vlees, de frisse groenten, de zoutige en pittige sausjes en de zure kimchi.
De tafelgrill en hoe die werkt
De meeste Koreaanse restaurants gebruiken een grill die in de tafel is ingebouwd of er bovenop staat. Er zijn er die op houtskool werken en andere die op gas of elektriciteit draaien. Een houtskoolgrill geeft meestal meer rook en een wat rokerigere smaak, terwijl een gasgrill makkelijker te regelen is. Beide werken volgens hetzelfde principe: de hitte komt van onderaf of van de zijkant, en het rooster vangt het vet op en houdt het vlees boven het vuur.
Rooster, vet en hitte
Let op de hitte. Een te hete grill verbrandt de buitenkant voordat het vlees binnenin gaar is, zeker bij dikke stukken. Laat de grill eerst goed opwarmen en leg het vlees dan in één laag neer, zonder de stukken op elkaar te stapelen. Vet dat op het rooster druipt, zorgt voor rook en vlammen; dat hoort erbij, maar het is een teken om de hitte iets lager te zetten. Veel mensen gebruiken een schaartje om het vlees in hapklare stukjes te knippen en draaien het pas om als de ene kant mooi gekleurd is.
De regels van het rooster
In veel restaurants is het gebruikelijk dat één persoon de grill bewaakt. Die persoon knipt, draait en legt de stukjes vlees op de juiste plek, zodat ze niet verbranden. Het is een kleine vorm van gastvrijheid: je pakt niet alleen je eigen stuk, maar zorgt ook dat anderen iets goeds krijgen. Wie het eten graag langzamer wil, kan de hitte iets lager zetten en tussendoor praten.
De vleessoorten: samgyeopsal, bulgogi en galbi
Het menu van een Koreaans barbecuerestaurant lijkt soms overweldigend, maar een paar vleessoorten keren vrijwel overal terug. Het zijn ook de gerechten die je het best kunt proberen als je voor het eerst komt.
- Samgyeopsal is buikspek van varken, meestal in dikke reepjes gesneden en zonder marinade gegrild. Het is vet, sappig en krijgt aan de buitenkant een knapperige korst. Het wordt vaak gegeten met sla, sausjes en knoflook.
- Bulgogi is dun gesneden rundvlees dat gemarineerd is in een mengsel van sojasaus, suiker, sesamolie en knoflook. Het grilt snel en is zoet-hartig van smaak, en is daarom een goede keuze voor wie minder vet wil.
- Galbi zijn marinades van runderribben of kort geslagen ribstukken, ook op basis van soja en suiker. Ze zijn vaak iets rijker van smaak en worden meestal wat langer gegrild.
Daarnaast zie je in veel restaurants varkensnek, kip, worst en soms zeevruchten. Bestel niet alles tegelijk. Begin met een paar soorten, zodat je ruimte overhoudt voor de rest van de maaltijd.
Banchan, ssam en saus: de bijgerechten
Wat Koreaanse barbecue echt onderscheidt, zijn de bijgerechten, de banchan. Bij de meeste restaurants staan ze al op tafel voordat het vlees komt: kleine schaaltjes met kimchi, gemarineerde groenten, gebakken eieren, zoute vis of aardappelsalade. Ze zijn bedoeld om tussendoor te eten en om het vet van het vlees te verzachten. In veel restaurants krijg je van sommige banchan een tweede portie zonder extra kosten, maar vraag dat altijd na bij de bediening.
Het eten van het vlees gaat meestal zo:
- Pak een blaadje sla, perilla of een ander groen blad.
- Leg er een klein stukje vlees op, eventueel met een beetje sausje en knoflook of een schijfje groente.
- Vouw het blad dicht en eet het in één hap. Dat heet ssam, een soort wrap.
- Pak tussendoor een slokje drinken en een hapje banchan, zodat je smaak weer schoon wordt.
De saus speelt een grote rol. Ssamjang is een dikke, pittige pasta van gefermenteerde sojabonen en peper, die goed past bij vet vlees. Een mengsel van sesamolie met zout en peper is simpel maar lekker bij dunne stukken vlees. Kimchi, de gefermenteerde kool, is zuur en pittig en snijdt door het vet heen. Probeer ze beide, want ze geven het vlees een heel ander karakter.
Drinken erbij: soju en Koreaans bier
Bij Koreaanse barbecue hoort vaak drinken, en de twee meest bekende keuzes zijn soju en Koreaans bier. Soju is een helder gedistilleerd drankje, oorspronkelijk gemaakt van rijst maar tegenwoordig ook van andere granen of zoete aardappel. Het smaakt mild en licht zoet en is over het algemeen minder sterk dan veel andere sterke drank. Het wordt meestal in kleine glaasjes geschonken en vaak gedeeld: het is gebruikelijk dat je iemand anders inschenkt en dat je zelf wordt ingeschonken. Een klein glaasje hoort bij de sfeer.
Koreaans bier is licht en fris, en past goed bij het vette vlees. Het is een veelgekozen alternatief voor wie geen soju wil. Veel mensen combineren beide, of wisselen ze af tussen de gangen door. Drink rustig en eet ondertussen, want het vlees en de banchan maken de maaltijd voedzaam en zwaar genoeg om langzaam te genieten.
All you can eat en sushi: wat je moet weten
Veel Koreaanse barbecuerestaurants werken met een all-you-can-eat-formule. Je betaalt dan een vaste prijs per persoon en mag zoveel vlees bestellen als je wilt, binnen een bepaalde tijd. Let vooraf op de regels: sommige restaurants rekenen extra als je iets laat liggen, hebben een tijdslimiet van bijvoorbeeld anderhalf uur, of beperken het aantal bestellingen per keer. Vraag dit gewoon na bij de bediening, dan voorkom je vervelende verrassingen.
Wie ook van sushi en sashimi houdt, ziet soms rauwe vis op de kaart van een Koreaans restaurant. Dat is een aparte keuze en heeft niets te maken met de barbecue zelf. Bestel het dan als extra gerecht, en houd er rekening mee dat rauwe vis het best vers wordt gegeten.
Koreaanse barbecue is uiteindelijk een manier van eten die tijd vraagt en aandacht. Neem je rustig de tijd, probeer verschillende vleessoorten en banchan, en laat je verrassen door de combinaties. Hoe langer je blijft zitten, hoe meer je ontdekt.